ಮೈಸೂರು : ನಂಜನಗೂಡು ಶ್ರೀ ಪ್ರಸನ್ನ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು 200 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಮೂರ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆಗಳು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮೈಸೂರು ಅರಸರಾದ ಮಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ – ದೇವಾಲಯದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಆ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಿಂದ ನಂಜನಗೂಡು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತರಲು ಪಾಲಕರು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಭಕ್ತರು ಪೂಜಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ನಂಜನಗೂಡು ಕಡೆಗೆ ಕರೆತರುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಕಾರಣವೇನು? – ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟ ಈ ಪವಿತ್ರ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ ನಂಜನಗೂಡು ಸಮೀಪ ತಲುಪಿದಾಗ, ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟರು. ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೂ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದ ದೇವರು – ಈ ವೇಳೆ ದೇವರು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ “ನನ್ನನ್ನು ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಆದರೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಆಶೀರ್ವಚನ ನೀಡಿದರೆಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ದೈವ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಅರಸರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
2 ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸ – ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಈ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ ಭಕ್ತರ ಅಪಾರ ಭಕ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ನಂಜನಗೂಡು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ದೇವರ ಕೃಪೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಮೂರ್ತಿ ನಂಜನಗೂಡು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿದೆ.
ನಂಜನಗೂಡು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಶಿವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಮೂರ್ತಿಯ ಮಹಿಮೆ ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸವು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
