ಹಂಪಿ : ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ ಯ ಹಂಪಿ ವೃತ್ತವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ಈ ಮಹತ್ವದ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಶುಕ್ರವಾರ ಹಂಪಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಜಾರ ರಾಮ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉತ್ಖನನದ ವೇಳೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಉತ್ಖನನ ಕಾರ್ಯದ ವೇಳೆ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಆಳ್ವಾರ್ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ವ ಕಂಡುಹಿಡಿತಗಳ ಸರಣಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತೆರವು ಕಾರ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ASI ಎರಡು ಆಳ್ವಾರ್ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜೈನ ದೇವಾಲಯದ ಛಾವಣಿ ರಚನೆಯ ಅವಶೇಷಗಳ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತ್ತು.
ಹಂಪಿ ವೃತ್ತದ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಕೆ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಗೆ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಸುಧಾರಿತ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಬಳಸುವಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಚಾನಲ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಿಂದ ಹೊರಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೂ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಂದಾಜು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಒಳಚರಂಡಿ ಜಾಲವು ವಿಜಯನಗರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಉನ್ನತ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪತ್ತೆ ದೇವಾಲಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
