ಹೈದರಾಬಾದ್, ತೆಲಂಗಾಣ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈಲು ಎಂದಾಗ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಳುಗಳು, ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆದರಿಸುವ ವಾತಾವರಣದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಗುಲಾಮರಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ಚಂಚಲಗುಡ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹ ಈಗ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಜೀವನದ ರುಚಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ‘ಅನುಭವ ಶಾಲೆ’ಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ನಿಜಾಮ್ ಯುಗದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೈದಿಗಳ ನಿವಾಸವಾಗಿರಸದೇ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಹೊಸ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಕುರಿತು ಸಂಗರೆಡ್ಡಿ ಜೈಲನ್ನು ನಿಜಾಮರ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಕೈದಿಗಳ ನಿಲಯವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಸಂಗರೆಡ್ಡಿ ಜೈಲನ್ನು 2012ರಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಮರುರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. 2016ರಲ್ಲಿ, ತೆಲಂಗಾಣ ಕಾರಾಗೃಹ ಇಲಾಖೆಯು ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಉಪಕ್ರಮವಾದ ‘ಫೀಲ್ ದಿ ಜೈಲ್’ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಈ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಹಳೆಯ ಜೈಲಿನಿಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಜೈಲಿನೊಳಗಿನ ಜೀವನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಕಟ್ಟಡ ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಬಳಿಕ ಚಂಚಲಗುಡ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ‘ಫೀಲ್ ದಿ ಜೈಲ್’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಶಿವ ಪ್ರತಾಪ್ ಶುಕ್ಲಾ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.
ಆದರಿಂದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ನಡುವೆ ಜನರು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಚಂಚಲಗುಡ ಜೈಲು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವ ಸಮಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಏಕಾಂತತೆಯ ನಡುವೆ ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸಂದರ್ಶಕರು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಕೈದಿಗಳು ಧರಿಸುವ ಬಿಳಿ ಖಾದಿ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವರು ಸೇವಿಸುವ ಸರಳ ಊಟವನ್ನು ಸವಿಯಬಹುದು. ಸಂದರ್ಶಕರು ಮೌನ ಮತ್ತು ಏಕಾಂತತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಸಮಯ ಕಳೆಯಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಜೈಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು. ಹಾಗೂ ‘ಫೀಲ್ ದಿ ಜೈಲ್’ ಜೈಲಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ, ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಖಾದಿ ಕೈದಿಗಳ ಉಡುಪಿನ ಸೆಟ್, ಸ್ಟೀಲ್ ಪ್ಲೇಟ್, ಮಗ್, ಹಾಸಿಗೆ, ಕಂಬಳಿ, ಸೋಪ್ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಲಾಕರ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈದಿಗಳಾಗಿದ್ದಾಗ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಂತಹ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈದಿಗಳು ಬೆಳಗ್ಗೆ 6 ಗಂಟೆಗೆ ಎದ್ದು, ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಬೆಳಗ್ಗೆ 7.30 ಕ್ಕೆ, ಕೈದಿಯ ಮೆನುವಿನಂತೆ ಉಪಾಹಾರ ಮತ್ತು ಚಹಾವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ 10 ಗಂಟೆಗೆ, ಜೈಲಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1 ಗಂಟೆಗೆ ಜೈಲಿನ ಊಟದ ನಂತರ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ, ಮಲಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
